İmamlar artık ‘şan’lı ezan okuyacak

Ezan, en güzel sözleri, melodileri barındıran İlahi bir davet. Güne başlarken saba, öğle vaktinde rast, ikindide hicaz, akşam segâh ve yatsı için uşşak makamında okunan ezanlar, insanı maneviyatın derinliklerine sürükler. Hele bir de okuyanı da maharetliyse, sesi güzelse ve o sesi iyi kullanabiliyorsa… İşte bu güzelliği evinde oturana, sokaktan geçene, namaz vaktini bekleyen cemaatine yaşatmak isteyen imamlar, seslerini daha iyi kullanabilmek için şan dersi alıyor.

İstanbul’da Laleli Camii’nin hemen bahçesindeki külliyeden ‘a, e’ gibi sesler, garip nefesler yükseliyor bugünlerde. Şaşırmamak lazım. Çünkü imamlar daha iyi ezan, Kur’an veya mevlit okuyabilmek için ders alıyor burada. Devlet sanatçısı Arif Özgülüş, her pazartesi günü imam, müezzin; hatta ilahiyat fakültesi öğrencilerine şan dersi verip seslerini nasıl kullanmaları gerektiğini öğretiyor. Laleli Camii’nin bahçesine girer girmez sesleri duyuyor ve takip ediyoruz. Kapıyı aralayıp içeri girdiğimizde önünde orgu, yanında ses kullanma tekniklerini gösteren çizimleri astığı tahtasıyla devlet sanatçısı Özgülüş karşılıyor bizi. Derslik İstanbul’un dört bir yanından gelen ve farklı yaşlardan yaklaşık 40 kişiyle dolu. Gencecik olanları bir yana 35-40 yıllık imamlarla karşılaşmak şaşkınlığımızı daha bir artırdı. Bir sandalye çekip imamların ilginç ses açma, ses çıkarma tekniklerine şahit oluyoruz. Ardından imamların ‘hocam’ diye hitap ettiği Arif Özgülüş, öğrettiği teknikleri kullanabilmeleri için tek tek ezan ya da kaside okutturuyor imamlara. Bir imam yeni öğrendiği teknikle ve güzel sesiyle kaside okumaya. Bir anda cep telefonları çıkıyor ortaya. Meğer iyi bir okuma tekniği duyduklarında hemen kaydediyorlarmış o sesi. Ardından da o güzel sesi tebrik için ‘maşallah’ sesleri yükseliyor derslikte.

İmamlar daha iyi ezan, Kur’an veya mevlit okuyabilmek için ders alıyor. Devlet sanatçısı Arif Özgülüş, İstanbul Laleli Camii’nde her pazartesi, imam, müezzin; hatta ilahiyat fakültesi öğrencilerine şan dersi verip seslerini nasıl kullanmaları gerektiğini öğretiyor.

Arif Özgülüş, Laleli Camii bahçesinde yer alan Ebul Vefa Vakfı’nın, özellikle de Laleli Camii imamı Behlül Düzenli’nin isteği üzerine burada şan eğitimi vermeye başlamış. Dersler iki aydır sürüyor. Fakat burası Özgülüş’ün ilk ve tek şan dersi verdiği yer değil. O, yaklaşık yedi senedir imamlara, müezzinlere, din adamlarına, hafızlara ve öğrencilere Üsküdar’daki Altunizade Kültür Merkezi’nde ses eğitimi veriyormuş. İmamlara verdiği şan derslerinin başlama hikâyesi ise şöyle: Kur’an-ı Kerim’i güzel okuma konusunda otorite kabul edilen ‘kurra’ Ramazan Pakdil, sesi kısılınca doktorunun tavsiyesiyle Arif Özgülüş’ün derslerine katılmış. Şan teknikleriyle Pakdil’in kısılan sesini düzelmiş. Yaklaşık 25 yıldır Haseki Eğitim Merkezi’nde Kur’an-ı Kerim’i güzel okumayı öğreten Pakdil’in çevresindekiler bu duruma şahit olunca Özgülüş’ün konservatuara hazırlık amacıyla verdiği şan derslerinin müdavimleri arasına imamlar da katılmış.

Özgülüş, imamların yüzde 90’ının güzel sese sahip olduğunu, fakat bu sesi kullanmayı bilmediklerini söylüyor. Mesleği icabı sesini kullanmak zorunda olan herkesin şan dersi alması gerektiğine dikkat çekerek şöyle konuşuyor: “Birçoğunun ses rahatsızlığı var.Farkında değiller. Sesin, vücudun hangi bölgesi kullanılarak çıkarılacağını bilmeleri lazım. Bilmezseniz bir süre sonra sesiniz çıkmaz.”

İmamların ilk anlarda ses tekniğiyle ilgili çalışmaları yadırgadığını öğreniyoruz bu arada. Çalışma teknikleri, çıkarılan ses ve nefesler ilk kez görenler için oldukça garip çünkü. Sanatçı Özgülüş, her harf için ayrı bir antrenmanın olduğunu belirterek şunları söylüyor: “Birinci oktav ve ikinci oktav var. İkinci oktava geldiklerinde çıkan ince sesi yadırgıyorlar mesela. Ama o ses hafız sesidir.” Özgülüş, eğittiği imamları camilerinde imtihan ettiğini de söylüyor. Görevini yaparken sesini iyi kullanan imamları gördükçe mutlu olduğunu belirtiyor.

18 yıllık imam Nafiz Sevindik, iki aydır şan eğitimi alanlardan. Gaziosmanpaşa Küçükköy Camii imamı Sevindik, derslere başladığı günden bu yana sesinde büyük bir değişim olduğunu belirterek şöyle konuşuyor: “Cemaat bile fark etti. ‘Hocam sesin daha gür çıkıyor’ diyorlar.” İki yıllık imam Şeyho Karaca ise “Önceden bir ezan okuyunca işim bitiyordu. Çünkü gırtlağımı kullanıyordum.” diyor. Sesini kullanmayı öğrendiğini söyleyen Karaca, gırtlağını kullanan bütün imamlara şan dersi almayı tavsiye ediyor.

‘Cemaat, sesimizdeki farkı hissediyor’

Fatih Vezneciler Kalenderhane Camii imamı Murat Özoğlu: Yedi yıllık imamım. İki aydır şan eğitimi alıyorum. Meslek icabı sürekli boğazımızı kullandığımız için şan dersi verildiği haberini alınca hemen geldim. Eğitimlere başladıktan sonra nefes daha uzadı. Daha rahat okumaya başladık. Boğazımız yorulmuyor artık. Cemaat de fark ediyor. ‘Ses daha uzadı, daha gürleşti’ diye bize iltifat ediyorlar. Derslere başladığımız ilk zamanlar çalışmalar çok garip geldi aslında. Gülmeler oldu. Dışarıdan gören ‘bunlar deli’ der. Ama çok faydalı bir çalışma. İhtiyacımız var.

***

Avcılar Şükriye Yoluç Merkez Camii imamı Abdullah Yılmaz: 18 yıllık imamım. Şan eğitimi benim gönlümde olan bir şeydi yıllardır ama imkan bulamamıştım. Ama Ebul Vefa Vakfı böyle bir şey başlatmış, teşekkür ediyoruz. 1980’den beri ara ara musiki eğitimi alıyorum. Ama şan dersinin benim için daha önemli olduğunu anladım. Bir aydır geliyorum. Sesimde çok büyük bir değişim oldu. Doğru nefes alıp vermeyi burada öğrendim.

***

Güngören Hazreti Hamza Camii imamı Mehmet Hibe: 31 yıllık imamım. Yaklaşık beş altı ay oldu bu eğitimi almaya başlayalı. Ben önceden Ankara’daydım. İstanbul’a geldikten sonra baktım böyle güzel bir şey var. Şan dersi, güzel Kur’an okuma, ilahi… Eğitime başlayalı ezan okumam da çok fark etti. Eğitime başladığımız ilk anda bayağı bir güldük. Çekindik biraz. Sonra alıştık. Bütün imam arkadaşlara tavsiye ediyorum.

03.05.2009

ZAMAN GAZETESİ

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s